Kamu Güvenliğine Karşı İşlenen Suçlar Belgede Sahtecilik -1

Kamu Güvenliğine Karşı İşlenen Suçlar Belgede Sahtecilik -2

Kamu Güvenliğine Karşı İşlenen Suçlar Belgede Sahtecilik -3

Konu bütünlüğü açısından yukarıda linklerini bıraktığımız yazıların okunması tavsiye edilir. Bu makalede evrakta sahtecilik suç tipleri kısaca açıklanacaktır.

TCK Madde 204 – Resmi Belgede Sahtecilik

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

TCK madde 204/1.fıkrasına göre, bu suç tipi;

• Resmi belgenin sahte olarak düzenlenmesi,
• Gerçek bir resmi belgenin değiştirilmesi,
• Sahte resmi belgeyi kullanma seçimlik hareketleriyle bu suç işlenebilir.

Bu suç tipi açısından fail bu hareketlerden biriyle de suçu işleyebileceği gibi her üç seçimlik hareketi de birlikte gerçekleştirebilir. Her iki olasılıkta da ayrı ayrı değil tek bir resmi belgede sahtecilik suçu oluşur. Bu suç tipinde herkes fail olabilir yani özel bir faillik söz konusu değildir.

Uygulamada nüfus kimlik belgeleri, pasaport, diploma, ehliyet, çek, bono gibi belgeler bazen düzenleme aşamasında sahte olarak tanzim ediliyor, bazen orjinal olarak düzenlenen belgeler aldatıcılık özelliği kazandırılarak, fotoğraf ve tarihleri değiştirilerek kullanılabiliyor. Eğer suça konu belge kullanılmış ise bu tarih suç tarihi olarak kabul edilmelidir.

Belgede değiştirme işlemini fail, fiziksel ya da kimyasal yollarla yapabilmektedir. Fail, nüfus cüzdanındaki kimlik bilgilerinde herhangi bir kazıntı ya da silinti yapmadan belgedeki orjinal fotoğrafı çıkartarak kendi fotoğrafını yapıştırmak suretiyle gerçekleştirdiği eylem TCK madde 204/1’de unsurları açıklanan suç tipinden cezalandırılabilecektir.

TCK madde 204/2.fıkrasına göre, bu suç tipi;

• Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgenin sahte olarak düzenlenmesi,
• Gerçek bir resmi belgenin değiştirilmesi,
• Gerçeğe aykırı belge düzenleme,
• Sahte resmi belgeyi kullanma

seçimlik hareketleri ile işlenen bilen özgü bir suçtur. Yani sadece kamu görevlisi olan kişilerin fail olabileceği bir suç tipidir. Bu suçların işlenişine iştirak eden kişiler azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu olurlar.

Bu suç tipi 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Kanunu gereği soruşturma öncesi izne tabidir.

TCK madde 204/3.fıkrasında düzenlenen suç tipinde belirtilen ve nitelikli hal olarak uygulanan, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belgeler şunlardır:

• HMK m.204 uyarınca mahkeme ilamları,
• CMK m.222 uyarınca duruşma tutanakları,
• İcra ve İflas Kanunu m.38’e göre ilam niteliği taşıyan belgeler,
• Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.20’de belirtilen tutanaklar,
• Noterlik Kanunu m.82 uyarınca noterlerce resen düzenlenen belgeler.

TCK Madde 205- Resmi Belgeyi Bozmak, Yok etmek veya Gizleme

Bu suç tipi açısından dikkat edilmesi gereken en önemli husus, bu maddede tanımlanan suçun işlenmesinde belgenin aldatma unsurunun araştırılmasına gerek olmamasıdır. Zira bu suça konu belge, resmi yani gerçek bir belgedir.

TCK Madde 206- Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan

suçu, bu suçun yaptırımında adli para cezası alternatif olarak öngörülmüş olup resmi belgeyi düzenleme yetkisine sahip kamu görevlisine belge düzenlenirken yalan beyanda bulunan kişi bu suçun failidir. Fikri sahtecilik olarak da isimlendirilen bu suç tipinde dikkat edilecek husus kişinin beyanı üzerine görevli kamu personelinin beyanın doğruluğunu inceleme sorumluluğu söz konusu ise bu suç tipi oluşmayacaktır. Yine kamu görevlisinin belgeyi düzenleme yetkisine sahip olmaması durumunda bu suç oluşmayacaktır.

Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu, genel norm niteliğinde olup failin eylemi; suç üstlenme, yalan tanıklık, çocuğun soybağını değiştirme, başkasına ait kimlik ya da kimlik bilgilerini kullanma, iftira gibi başka bir suça vücut veriyorsa o suçtan işlem yapılması gereklidir. Zira özel normun genel norma göre önceliği söz konudur. Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu seri muhakeme ve basit yargılama usulüne tabidir.

TCK Madde 207- Özel Belgede Sahtecilik, TCK madde 208- Özel Belgeyi Bozmak, Yok etmek veya Gizlemek

Bu suç tiplerinde suçun konusu özel belgedir. Diğer resmi belgedeki  sahtecilik suç tiplerinden ayrımını sağlayan en önemli unsurlarından bir tanesi bu suçun oluşabilmesi için belgenin kullanılması gereklidir. Yargıtay uygulamalarında, belge üzerinde maddi bir sahtecilik olmadığı sürece bu suç tipi açısından fikri sahtecilik kabul edilememekte olup içeriğe yönelik itirazlar hukuki ihtilaf olarak yorumlanmaktadır.

Özel belgede sahtecilik suçlarında suçun oluşabilmesi için özel kullanılması şart olmasına karşın belgenin kullanımı sonucu bir zararın oluşması zorun değildir. Herkes tarafından işlenen bu suç tipi özgü bir suç değildir. Sahte fatura veya müstahsil makbuzları, işe giriş bildirgesi gibi belgeler üzerinde bu suç tipi işlenebilmektedir.

TCK Madde 209- Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması

Bu suç tipi; belgeyi imzalayıp teslim eden kişinin iradesine aykırı yani belgenin veriliş nedenine aykırı olarak belgenin doldurulması ile işlenen bir suçtur. Bu suç tipinde de korunmak istenen hukuksal yarar kamu güvenliğidir. Belgedeki imza gerçektir, şayet imza cebir ve tehdit altında alınmış ise failin eylemi yağma suçu açısından değerlendirilmesi gerekecektir. Suçun bir fıkrasında düzenlenen şekli şikayete tabidir.

Bu suç tipi açsından dikkat edilecek önemli bir husus; rızaen teslim edilen fakat içeriği teslim edenin iradesi dışında doldurulduğu iddiasının ispatının tanıkla yapılamayacak oluşudur. Bu konuda detaylı bilgi sahibi olmak isteyenler İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 1988/1-1989/2 sayılı ilamını içerir nitelikteki akademik makaleyi okuması tavsiye edilir. Suç uzlaşma kapsamındadır ve basit yargılama usulü uygulanan suçlardandır.

TCK Madde 210- Resmi Belge Hükmünde Belgeler

Bu suç tipinde suça konu belgeler;

• Emre veya hamiline düzenlenen kambiyo senetleri,
• Emtiayı temsil eden senetler,
• Hisse senedi,
• tahvil,
• Vasiyetnameler,
• Tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu tarafından düzenlenen belgeler.

Bu suç tipinde dikkat edilmesi gereken husus düzenlenen kıymetleri evrakların Türk Ticaret Kanununda belirtilen şekil şartlarını taşıyacak şekilde doldurulmuş olmasının gerekliliğidir. Aksi durumda söz konusu belgeler resmi belge niteliğinde olmayacak ve fakat özel belge niteliğinde kabul edilerek diğer unsurları da taşıyorsa failin eylemi,  özel belgede sahtecilik suçu açısından değerlendirilmesi gerekecektir.

Bu suç tipinin ikinci fıkrasında düzenlenen sayılan sağlık mensupları kamu görevlisi olmayan meslek mensupları olup bu kişilerce düzenlenen sahte belgeler neticesinde kamunun zarar görmesi halinde ilgili kişilerin resmi belgede sahtecilik suçu hükümlerince cezalandırılacağı düzenlenmiştir.

TCK Madde 211- Daha Az Cezayı Gerektiren Hal

Bu suç tipinde hukuki ilişkiye dayanan ve alacağın ispatı veya gerçek bir durumun ispatı amacıyla belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında indirileceği düzenlenmiştir. Yaklaşık ispat kuralının geçerli olduğu bu suç tipinde örneğin failin satmış olduğu bir arsa karşılığında arsa bedelini alamaması halinde düzenlemiş olduğu sahte belgedeki miktar hakim tarafından, tanıklar dinlenerek, arsanın rayiç bedeli araştırılarak tespit edilmeli ve alacağın ispatı için sahte belge düzenlendiğinin tespiti halinde TCK m.211 hükmü gereği sanığa verilecek ceza yarı oranında indirilmelidir.

TCK madde 212 – İçtima

Bu madde de; sahte remi veya özel belge, başka bir suç işlemek amacıyla kullanılmadı halinde hem sahtecilik suçundan hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmedileceği düzenlemiştir.

Belgede Sahtecilik Suçlarıyla Bağlantılı Diğer Suç Tipleri

Burada belirtilen suç tiplerinde düzenlenen suçun unsurları ve suçun manevi unsurunun tespiti uygulamada sıklıkla karıştırılmakta olup ayrıca akademik olarak tartışmalı hususları olması nedeniyle sadece suç başlıkları verilmekle yetinilecektir.

TCK Madde 156 – Bedelsiz Senedi Kullanma

TCK Madde 231 – Çocuğun Soybağını Değiştirme

TCK Madde 268 – Başkasına Ait Kimlik veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması

TCK Madde 270 – Suç Üstlenme