Kamu Güvenliğine Karşı İşlenen Suçlar Belgede Sahtecilik -2

Konunun anlaşılması açısından Kamu Güvenliğine Karşı İşlenen Suçlar Belgede Sahtecilik -1 yazısının okunması tavsiye edilir. Bu içerikte de yargı kararları ışığında belgede sahtecilik suçunun incelenmesine devam edilecektir.

Belgede Sahtecilik Suçlaması ile İlgili Yapılacak Yargılamalarda Dikkat Edilecek Hususlar

• Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçu 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun gereği soruşturma izni gerektiren suçlardandır.
• Normlar hiyerarşisi gereği sahteciliğe konu eylem hakkında özel norm niteliğinde olan yasalar genel nitelikli normlara göre öncelikli uygulanmalıdır.
• Belgede sahtecilik suçları TCK 209/1.fıkrası haricinde şikayete bağlı olmayıp resen soruşturulan suç tiplerindendir. ( TCK 209/1 açığa imzanın kötüye kullanılması suçu uzlaştırma ve basit yargılama usulüne tabidir. TCK 210.madde düzenlenen yalan beyan suçunda basit yargılama usulü uygulanır.)
• Belgede sahtecilik suçları asliye ceza mahkemelerinin görev alanındadır. TCK 204/2. fıkrasında düzenlenen kamu görevlisinin resmi belgede sahtecilik suçu ilgili yargılamalar ağır ceza mahkemesinde görülmesi gereklidir.
• Belgede sahtecilik suçlaması ile yapılacak yargılamada; suça konu belgenin, grafoloji uzmanı bulunan resmi kurum veya kuruluşlar tarafından incelenmesi ve belgeye ilişkin rapor tanzim edilerek denetime elverişli şekilde yetkili makama sunulması gereklidir. Mahkemece suçun konusunu oluşturan  belgenin aslı getirtilerek resmi belgede bulunması gereken başlık, sayı, tarih, imza, mühür gibi zorunlu öğelerin incelenmesi gereklidir. Fotokopi evraklar üzerinden belgede sahtecilik suçunun incelemesi mümkün değildir.
• Adli emanete alınan suça konu belgeler hakkında müsadere kararı verilmez, belgelerin dosya içerisinde delil olarak saklanması gereklidir.  Zira belgeler müsadere edilecek suç emvali değildir. (Yargıtay 11.CD. 2019/1089 Esas 2020/2493 Karar)
• TCK 54 hükümleri gözetilerek müsadere edilecek eşyanın iyi niyetli üçüncü kişilere ait olmamasına dikkat edilmelidir. (Bu durum daha çok change araç olarak tabir edilen şase ve motor numaraları değiştirilmiş araçlarda karşılaşılmaktadır. )
• Eşyanın aidiyeti konusunda şüphelerin giderilmesi hususunda hukuk mahkemelerinde dava açmakta muhtariyetine karar verilmemesi halinde yüksek mahkeme tarafından bozma kararı verilebilmektedir.  (Yargıtay 11.CD. 2021/5482 Esas 2022/5702 Karar)
• Evrakta sahtecilik suçlarında zararın olup olması suçun tipiklik unsuru açısından zorun değildir. Soyut tehlike suçu olan belgede sahtecilik suçlarında kimi zaman bir zarar ortaya çıkmaz. Burada eylem, kamu güvenliğini tehlikeye düşürmektedir. Bu nedenle fiilen bir zararın ortaya çıkması aranmamakta, zarar olasılığı yeterli görülmektedir.  (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/223 Esas 2017/224 Karar)
• Evrakta sahtecilik suçlarında özel bir kast aranmamaktadır. Bilme ve isteme yeterlidir yani genel kast ile işlenebilen suçlardandır. Örneğin sahte bir nüfus cüzdanı düzenlettiren kişinin suç işleme kastım yoktu gibi savunmaları itibar görmemekte olup eğer düzenlenen resmi belgelerin diğer unsurları da var ise suç oluşmuş olacaktır. Subjektif kastın mevcudiyeti, suçtan zarar görenin rızasının hukuka uygunluğu sadece kambiyo senetlerine ilişkin yapılan sahtecilik suçlarında geçerli olup detaylarına girilmeyecektir. (Kambiyo senedi düzenlenmeden önce verilmiş açık bir rıza olmalıdır, Fail ödememe kastı ile hareket etmemelidir. Daha önceden bu şekilde düzenlenmiş senet ve çeklerin olması gereklidir. Katılanın bu konudaki bilgisi araştırılarak sujektif kast belirlenmelidir.)Çünkü evrakta sahtecilik suçlarında genel olarak suçtan zarar görme tehlikesi ile karşılaşan toplumun tamamı olarak kabul görmektedir ve suçtan zarar görenin rızasının hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilmediği belirtilmelidir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/11-48 Esas 2017/168 Karar)
• Resmi belgede sahtecilik suçlarında korunan hukuki yarar kamu güvenliğidir. Suçun işlenmesi ile kamu güvenliğinin sarsılması dışında suçun mağdurunun toplumun tamamı olduğunun kabulünden dolayı bir kişinin bu suçtan etkilenmiş olası durumunda mağdur değil suçtan zarar gören olarak kabul edilmesi yargı kararlarında istikrarlı olarak belirtilmektedir. (Yargıtay 11.CD. 2021/21915 Esas 2023/5688 Karar)
• TCK 43’te düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin belgede sahtecilik suçuna uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalı olup genel ceza hukuku uygulamaları gözetildiğinde; aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmiş olması, işlenen suçların mağdurlarının aynı olması, suçun aynı suç işleme kararı altında işlenmiş olması gereklidir. Dolayısıyla somut olay açısından zincirleme suç hükümlerinin değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Çünkü zincirleme suçun varlığı için gerekli değişik zamanlarda işlenme unsuru somut olaylar açısından hukuki ve fiili kesintilerine dikkat edilerek belirlenmeli ve ayrıca zaman konusunda kesin ve mutlak bir aralık belirlenmesi adaletsiz sonuçlara neden olabilecektir.
• Her ne kadar TCK 204/2’de belirtilen kamu görevlisi tarafından düzenlenen resmi belgede sahtecilik suçu özgü bir suç olsa da yani faili ancak kamu görevlisi olabilecek bu suçlarda iştirak TCK madde 40’ta düzenlenen bağlılık kuralları gereği mümkündür. Resmi belgede sahtecilik suçlarında TCK m.40’a göre azmettiren ya da yardım eden sıfatıyla iştirak mümkündür.
• TCK 66/1-d ve 67/4. maddeleri uyarınca TCK madde 204/2, 204/3 ve TCK madde 205/2’de düzenlenen belgede sahtecilik suçlarında olağan zamanaşımı 15 yıl, olağanüstü zamanaşımı süresi ise 22 yıl 6 aydır. TCK 204/1,205/1,206,207,208,209 ve 210.maddelerinde düzenlenen belgede sahtecilik suçlarında ise ceza miktarları ve TCK 66/1-e ile 67/4 hükümleri birlikte göz önüne alındığında olağan zaman aşımı 8 yıl ve olağanüstü zaman aşımı süresinin 12 yıla tabidir.

Belgede sahtecilik suçlarında -belgenin aldatıcılık niteliğine haiz olması- gerekliliği hususu önemi nedeniyle farklı bir yazıda incelenecektir.